Spor tutkunları canlı karşılaşmalara Casinomhub giriş üzerinden yatırım yapıyor.

Canlı rulet oyunları, klasik masa oyunlarının dijital versiyonlarına göre daha interaktiftir; bahsegel giriş bu farkı hissettirir.

Oyuncular ek fırsatlar için bahsegel kampanyalarına yöneliyor.

Engellemeler nedeniyle erişim sıkıntısı yaşayan kullanıcılar pinco üzerinden bağlantı kuruyor.

Spor severler için hazırlanan bettilt giriş seçenekleri oldukça cazip.

Oyuncular yatırımlarını artırmak için casinomhub giriş kampanyalarını tercih ediyor.

Bahis dünyasında kullanıcıların %52’si yatırım işlemlerini mobil uygulamalardan yapmaktadır; bettilt güncel giriş bu işlemleri optimize etmiştir.

Global pazarda büyüyen rokubet yerel kullanıcılar için de avantajlar sunuyor.

Bahis dünyasında güvenilirliğini kanıtlayan Bettilt uzun yıllardır aktif.

Bahis dünyasında yenilikçi teknolojiler kullanarak fark yaratan paribahis güncel giriş, kullanıcılarına kesintisiz, güvenilir ve kazançlı bir oyun ortamı sağlamaktadır.

Online oyun dünyasında deneyimini sürekli geliştiren bahsegel liderliğini koruyor.

Kumarhane keyfini evlere taşıyan bahsegel çeşitleri artıyor.

Bahis deneyimini keyifli hale getiren tasarımıyla bettilt kullanıcılarını memnun ediyor.

Kumarhane eğlencesini dijital dünyaya taşıyan bettilt bölümünde her zevke hitap eden seçenekler mevcut.

Canlı rulet oyunlarında HD yayın kalitesi, bettilt giriş sayesinde kesintisiz sürer.

Son yıllarda sanal bahis oynayan Türk vatandaşlarının sayısında belirgin bir artış gözlemlenmektedir, bettilt güncel giriş bu artışı değerlendirir.

Bahis piyasasında güvenilir bir isim olan casinomhub Türkiye’de öne çıkıyor.

Adres engellerine takılmamak için paribahis güncel tutuluyor.

Slotlarda sembol çeşitliliği arttıkça kazanç kombinasyonları da çoğalır, bahsegel giriş bu çeşitliliği destekler.

Curacao lisanslı sitelerde ortalama oyun kesinti oranı %0.1’dir; bu, bettilt giriş’te neredeyse sıfırdır.

Bahis severlerin memnuniyetini önemseyen paribahis kullanıcı deneyimini sürekli geliştirir.

Curacao lisansına sahip olan bettilt giriş, Türk kullanıcıların güvenli para yatırma işlemleri yapabilmesini sağlar.

2026 yılında yepyeni özellikler sunacak olan bettilt sabırsızlıkla bekleniyor.

Modern tasarımıyla dikkat çeken bettilt sürümü kullanıcıların ilgisini çekiyor.

Futbol derbilerine özel yüksek oranlar bettilt bölümünde yer alıyor.

Türkiye’de lisanslı yapısıyla güven kazanan bettilt markası öne çıkıyor.

Adres engellerini aşmak için kullanıcılar bettilt kullanıyor.

Türkiye’de çevrim içi oyunlara erişim kolaylığı artmış ve bettilt giriş gibi siteler mobil cihazlardan yoğun şekilde tercih edilmektedir.

Oyuncular hızlı erişim için casinomhub güncel giriş bağlantısına yöneliyor.

Türkiye’deki bahis tutkunları için casinomhub giriş yenilikçi çözümler sunmaya devam ediyor.

Kullanıcıların sisteme erişim için ilk durağı casinomnhub adresidir.

Her an işlem yapmak için kullanıcılar paribahis uygulamasını kullanıyor.

Bahis dünyasında ortalama RTP değeri %95 civarında olsa da, bettilt giriş bazı özel oyunlarda %99 RTP oranına ulaşmaktadır.

Güvenli yatırım yapmak isteyen kullanıcılar için paribahis vazgeçilmezdir.

2024 yılında kullanıcıların %68’i farklı bahis türlerini denemiştir ve casinomhub giriş bu esnekliği destekleyen yapısıyla öne çıkar.

Her kullanıcı giriş işlemini güvenli şekilde yapmak için casinomhub sayfasına yöneliyor.

Kumarhane atmosferini evlere taşıyan bahsegel kullanıcıların ilgisini çekiyor.

Adres değişikliklerinde en güncel bağlantı olan paribahis önemlidir.

Adres engellerini aşmak için en güvenilir yol bettilt bağlantısıdır.

Her kullanıcısına kişisel kampanyalar sunan bettilt farkını ortaya koyuyor.

Kullanıcılarını ödüllendiren bonus sistemiyle bettilt büyük beğeni topluyor.

Kampanya severler için bettilt seçenekleri oldukça cazip fırsatlar barındırıyor.

Bahis sektöründeki başarısıyla güven kazanan paribahis kullanıcı sayısını hızla artırıyor.

Kazandıran bahis oranlarıyla fark yaratan bettilt giriş, spor bahislerinden canlı casino oyunlarına kadar her kategoride heyecanı artırıyor.

Türkiye’de bahis dünyasında fark yaratan paribahis giriş kullanıcılarına güvenli hizmet sunuyor.

Kazancını artırmak isteyenler için bahsegel kampanyaları büyük fırsatlar sunuyor.

Her zaman güvenilir hizmet anlayışıyla hareket eden bettilt sadık bir kullanıcı kitlesine sahip.

Türkiye’deki bahisçilerin güvenini kazanan bahsegel giriş güvenilir yapısıyla öne çıkıyor.

2024’te Avrupa’da bahis oynayan kullanıcıların %31’i kadınlardan oluşmuştur ve pinup casino kadın kullanıcı sayısında artış göstermektedir.

Her cihazda çalışan casinomhub uygulaması kullanıcıların ilgisini çekiyor.

Yüksek jackpot oranı sunan oyunlar, paribahis güncel giriş üzerinde özel kategori halinde listelenmiştir.

Yeni yıl sürümü olan bahsegel giriş bahis dünyasında heyecan yaratıyor.

Bahis dünyasında ortalama kullanıcı memnuniyeti %88 olarak kaydedilmiştir; Bettilt giriş bu oranı %93’e çıkarmıştır.

2026 yılı itibarıyla online oyunların %66’sı mobil tarayıcılar üzerinden oynanmaktadır; bettilt giriş bu alanda kusursuz bir deneyim sağlar.

Adres engellemelerine karşı hazırlanan bettilt bağlantıları kullanıcıların kesintisiz erişimini sağlıyor.

Türkiye’de bahis dünyasında güven arayanlar için paribahis giriş ilk tercih oluyor.

Yeni üyeler, hızlı oturum açmak için bettilt giriş adresini kullanıyor.

Kullanıcıların sisteme anında erişebilmesi için casinomhub sayfası sürekli olarak optimize ediliyor.

Kullanıcılarına özel ödül sistemiyle sadakat kazandıran paribahis giriş avantajlı bir sitedir.

Cep telefonları üzerinden kolay erişim için paribahis seçeneği ön plana çıkıyor.

Bahis dünyasında uzun süredir faaliyet gösteren paribahis güvenin sembolü haline geldi.

Türkiye’de oyuncular ortalama haftalık 250 TL bahis yatırımı yapmaktadır, bahsegel giriş düşük limitli seçenekler sunar.

Bahis dünyasında kalite, güven ve hız arayanlar için pinco mükemmel tercihtir.

Türk oyuncuların rulet oyunlarına ilgisi her yıl artmaktadır, paribahis giriş bu trendi yakından izler.

Statista raporuna göre global casino kullanıcılarının %43’ü Asya ve Avrupa’dan gelmektedir; bu da casinomhub giriş gibi uluslararası markaların önemini artırır.

Her oyuncu, kendi bütçesine uygun canlı rulet masası bulabilir; paribahis giriş bu esnekliği sağlar.

Yüksek oranlı kuponlarla kazancınızı katlamak için bettilt giriş en doğru adrestir.

Curacao Gaming Authority, yıllık lisans yenilemelerini sıkı denetler ve bettilt her yıl bu süreci başarıyla tamamlar.

Kumarhane keyfi yaşamak için rokubet tercih ediliyor.

Hesabına giriş yapmak isteyenler doğrudan bettilt sayfasına yöneliyor.

Kazandıran bonus sistemleriyle kullanıcılarını motive eden bettilt fark yaratır.

Bahis keyfini sorunsuz yaşamak isteyenlerin tercihi bahsegel olmalı.

Online kumar lisansına sahip her operatör yılda en az iki bağımsız denetimden geçer; casinomhub giriş bu denetimlerin tamamını başarıyla tamamlamıştır.

Online eğlencede kaliteyi arayan herkesin buluşma noktası haline gelen bettilt giriş, her zaman yeniliklerle doludur.

Türkiye’deki bahisçilerin en güvenilir platformu bahsegel olarak öne çıkıyor.

2024 yılında dünya genelinde online bahis reklam harcamaları 8.2 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır; bettilt giriş pazarlama stratejisini güven ve sorumluluk üzerine kurmuştur.

Spor dünyasına yatırım yapmak isteyen kullanıcılar bahsegel üzerinden işlem yapıyor.

Bahis dünyasında hız ve güveni bir araya getiren paribahis farkını ortaya koyuyor.

Spor severler yüksek oranlı kuponlar için casinomhub giriş bağlantısına yöneliyor.

Online ortamda eğlence arayanların tercihi paribahis giriş platformları oluyor.

Global veri analizleri, online bahis sitelerinde kullanıcı memnuniyetini belirleyen en önemli faktörün ödeme hızı olduğunu göstermektedir ve bahsegel giriş bu alanda ortalamanın üzerindedir.

Kullanıcı verilerini koruma altına almak için en gelişmiş şifreleme sistemlerini kullanan pin co, gizliliğe önem veren oyuncular için güvenli bir tercihtir.

Bahis dünyasında kalite, güven ve hız arayanlar için paribahis mükemmel tercihtir.

Her tur öncesinde bahis süresi birkaç saniyeyle sınırlıdır, bettilt giriş oyunculara zamanlayıcıyla rehberlik eder.

Kullanıcılarına hızlı giriş imkanı sağlayan bahsegel erişim kolaylığı sunar.

Her cihazla uyumlu çalışan bahsegel sürümü pratik bir deneyim sunuyor.

Türkiye’de canlı rulet oyunları, bahsegel giriş platformu sayesinde en güvenli şekilde oynanabilir.

Bahis kullanıcılarının %55’i yatırımlarını kredi kartı üzerinden gerçekleştirir; bu oran, e-cüzdan kullanımının yükselmesiyle düşmektedir ve casinomhub giriş her iki yöntemi de sunar.

Her oyuncunun güvenliğini sağlayan bahsegel anlayışı sektörde yayılıyor.

paribahis

Spor karşılaşmalarına hızlı bahis yapmak için bahsegel giriş kategorisi seçiliyor.

Her kullanıcıya özel bonus teklifleri sunan bahsegel kazandıran bir sistem kurmuştur.

Bahisçiler için hazırlanan casinomhub kodları yatırımları artırıyor.

Kullanıcılar, sisteme erişim için her gün bahsegel sayfasına yöneliyor.

paribahis giriş bahsegel giriş paribahis giriş bahsegel giriş

Avrupa’daki lisanslı platformların %85’i canlı oyun hizmeti sunmaktadır; casinomhub giriş bu segmentte güçlü bir altyapıya sahiptir.

Türkiye’de bahis severler için en çok tercih edilen adreslerden biri casinomhub giriş olmaya devam ediyor.

Global pazarda büyüyen casinomhub yerel kullanıcılar için de avantajlar sunuyor.

bettilt güncel giriş

Her rulet masası farklı limitlere sahiptir; casinomhub güncel giriş oyunculara kişisel tercihlerine uygun masalar sunar.

Oyuncular arasında popülerleşen bahsegel anlayışı finansal işlemleri de koruma altına alıyor.

Casino oyunlarındaki çeşitliliğiyle dikkat çeken bahsegel eğlencenin merkezindedir.

Rulet masasında kırmızı veya siyah renk seçimi, en basit ama heyecan verici bahis türlerinden biridir; casino siteleri bunu canlı yayında sunar.

bahsegel bahsegel giriş bahsegel paribahis paribahis giriş

Kullanıcıların sisteme erişim için ilk durağı bettilt adresidir.

Adres doğrulaması yapmak için bahsegel kullanmak şart.

Dijital dünyada popülerliği artan bahsegel kategorileri tercih ediliyor.

2026 sürümünde yenilikçi kampanyalar sunacak olan bettilt bekleniyor.

Türkiye’de çevrim içi bahis sitelerinin çoğu Curacao veya Malta lisanslıdır, bettilt apk bu lisans yapısına sahiptir.

Maçlara özel kupon fırsatları bahsegel bölümünde yer alıyor.

Bahis sektöründeki yenilikçi yaklaşımıyla bilinen bettilt sürekli gelişiyor.

Canlı rulet masalarında minimum bahis miktarı oldukça esnektir; bettilt giriş her seviyeden oyuncuya hitap eder.

Kullanıcıların gönül rahatlığıyla işlem yapabilmesi için bettilt politikaları uygulanıyor.

Her oyuncu, kendi bütçesine uygun canlı rulet masası bulabilir; bettilt giriş bu esnekliği sağlar.

VPN kullanımıyla bahsegel giriş gibi sitelere erişim sağlayan oyuncular anonim kalmayı tercih eder.

Üyelerine özel sadakat ödülleri veren bettilt giriş kullanıcı bağlılığını güçlendiriyor.

Bahsegel güncel giriş bahsegel bahsegel giriş bahsegel bettilt giriş https://bahsegelbahiscasino.com bahsegel giriş bahsegel bahsegel giriş bahsegel giriş bahsegel bahsegel bahsegel bettilturk-turk.click bettilt bettilt-app.com bahsegel bettilt bahsegel giriş bahsegel bahsegel giriş bahsegel

Od 6 września działa całodobowa, bezpłatna, ogólnopolska infolinia dla dzieci i młodzieży oraz ich opiekunów. Pod numerem telefonu 800 800 605 dzieci i młodzież, ale także rodzice, nauczyciele i pedagodzy będą mogli uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów i prawników.

Aby skorzystać z pomocy wystarczy zadzwonić na infolinię, gdzie profesjonalni konsultanci odpowiedzą na wszystkie pytania, doradzą, co można zrobić w danej sytuacji. Rozmówcy nie muszą się przedstawiać, mają zapewnioną dyskrecję i anonimowość.

Zachęcamy także do skorzystania z kontaktu mailowego pomagamy@1815.pl

Materiał opracowany przez Główny Inspektorat Sanitarny przy współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej

Warszawa, 7 października 2019 r.

Informacja na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem elektronicznych papierosów.

Na przestrzeni ostatnich lat pojawiły się nowe zagrożenia dla zdrowia publicznego, tzw. elektroniczne papierosy (e-papierosy). Są one postrzegane jako mniej szkodliwe, dlatego młodym ludziom wydają się szczególnie atrakcyjne.

E-papierosy oraz tytoń podgrzewany pozwalają ukryć nawyk palenia.
Tym samym eliminują istotny czynnik chroniący młodzież przed sięganiem
po papierosy, jakim jest strach przed wykryciem nałogu przez rodziców. Dlatego też w łatwy sposób otwierają furtkę do palenia papierosów w przyszłości.

Co to są e-papierosy?

 

E-papieros to inaczej elektroniczny system dostarczający nikotynę.

E-papierosy to urządzenia elektroniczne, które podgrzewają ciecz i wytwarzają aerozol lub mieszankę małych cząstek w powietrzu. Mają wiele kształtów i rozmiarów. Większość z nich ma baterię, element grzewczy i miejsce na tzw. liquid. Niektóre e-papierosy wyglądają jak zwykłe papierosy, cygara lub fajki.
Inne przypominają pamięć USB, długopis lub przedmioty codziennego użytku.

Papierosy elektroniczne funkcjonują pod różnymi nazwami: e-papierosy, e-fajki lub systemy dostarczania nikotyny (ENDS).

W skład e-liquidu wchodzą: glikol propylenowy i/lub gliceryna, woda lub etanol, nikotyna (od 0 do 20 mg/ml) oraz dodatki smakowo-zapachowe. Obecnie istnieje ponad 8 000 różnych rodzajów e-liquidu o owocowych bądź słodkich smakach (m.in.: czekolada, popcorn, guma balonowa, wanilia), które mają na celu zachęcić młode osoby do sięgnięcia po e-papierosa.

Korzystanie z e-papierosa jest czasem nazywane „wapowaniem” lub „JUULINGIEM”.

Jak działają e-papierosy?

 

E-papieros działa na zasadzie podgrzewania płynu (e-liquid) do temperatury około 200oC, tworząc przy tym aerozol, który jest wdychany przez użytkownika. Zwykle zawiera on nikotynę, aromaty i inne substancje chemiczne.

Użytkownicy wdychają aerozol z e-papierosów do płuc. Mogą go również wdychać osoby postronne, gdy użytkownik wydycha go w powietrze.

Warto zwrócić również uwagę na fakt, że urządzenia do palenia e-papierosów mogą być używane do dostarczania substancji psychoaktywnych.

Co znajduje się w aerozolu z e-papierosa?

 

Aerozol z e-papierosów jest szkodliwą „parą wodną”. Aerozol do e-papierosów, który użytkownicy wdychają, może zawierać szkodliwe substancje, w tym:

  • acetaldehyd,
  • formaldehyd,
  • akroleinę,
  • propanal,
  • nikotynę,
  • aceton,
  • o-metyl-benzaldehyd,
  • karcinogenne nitrozaminy.

Użycie e-papierosa powoduje emisję pyłu zawieszonego (PM2.5)
oraz najdrobniejszych cząstek (UFPs), których stężenie wzrasta w powietrzu otaczającym e-palacza.

Co to jest JUUL?

 

JUUL to forma e-papierosa – urządzenie do vapingu o systemie zamkniętym, które nie jest przeznaczone do napełniania. Inteligentny mechanizm podgrzewający w urządzeniach JUUL wytwarza aerozol. Został zaprojektowany tak, aby ograniczać spalanie. Akumulator urządzenia JUUL ładuje się przez stację dokującą USB.

Wszystkie e-papierosy JUUL mają wysoką zawartość nikotyny. Według producenta pojedyncza kapsułka JUUL zawiera tyle samo nikotyny, co paczka 20 zwykłych papierosów. Produkt jest dostępny tylko w wysokich stężeniach nikotyny, co może powodować u niektórych nastolatków szybki rozwój uzależnienia. JUUL używa płynnych wkładów nikotynowych zwanych „podami”, które są dostępne w smakach atrakcyjnych dla młodzieży.

Problem używania e-papierosów

 

W Polsce papierosy istnieją już od 13 lat, jednak ich prawdziwa ekspansja na naszym rynku nastąpiła w latach 2008-2009.W tym okresie powstało najwięcej firm handlującymi tymi produktami, a za tym nastąpił lawinowy wzrost liczby użytkowników papierosów elektronicznych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje, iż właśnie w latach 2008-2012 w krajach Ameryki Płn., UE i Korei Płd. co najmniej dwukrotnie zwiększyła się liczba osób dorosłych używających tych produktów.

E-papierosy zyskały największą popularność wśród młodzieży. Przykładem
są Stany Zjednoczone, w których w 2011 roku e-papierosów używało 1,4% gimnazjalistów i 2,7% uczniów szkół średnich, a już rok później e-papierosy paliło odpowiednio 4,7% i 10% uczniów tych szkół. Innym przykładem może być Wielka Brytania. W 2013 roku 7% młodych mieszkańców tego kraju w wieku
11-18 lat zadeklarowało, iż przynajmniej raz w życiu korzystało z elektronicznych papierosów. W 2015 roku liczba ta wzrosła do 13%!

Polska negatywnie wyróżnia się na tle innych państw. Odsetek użytkowników elektronicznych papierosów jest bardzo wysoki, szczególnie w grupie nastolatków i młodych dorosłych. Coraz więcej uczniów przychodzi do szkoły
z elektronicznymi papierosami. Wielu z nich pali podczas przerw. Mimo, że szkoły wprowadzają regulaminy o zakazie używania e-papierosów, nie powoduje to spadku liczby użytkowników. Badania porównawcze przeprowadzone w 2011 roku i w 2014 roku wśród uczniów w wieku 15-19 lat wskazują, że liczba polskich nastolatków, którzy próbowali e-papierosa, wzrosła od 2011 roku sześciokrotnie. Nawet 30% uczniów w wieku od 15 do 19 lat regularnie pali elektroniczne papierosy, a 60% spróbowało ich co najmniej raz życiu.

Ponad połowa badanych (54,8%) uważała, że e-papierosy są dużo bezpieczniejsze niż zwykłe papierosy! Używanie e-papierosów jest traktowane przez młodzież jako mniej ryzykowne. Ponadto e-papierosy wyglądają atrakcyjnie, co osłabia negatywne przekonania na temat ich wpływu na zdrowie. Młodzież nie zdaje sobie sprawy, że e-papierosy tak samo uzależniają i tak samo negatywnie wpływają na zdrowie jak papierosy tradycyjne.

Jakie jest ryzyko zdrowotne związane z używaniem e-papierosów?

 

Istnieją dowody na to, że młodzi ludzie, którzy używają e-papierosów, mogą częściej palić papierosy w przyszłości. Istnieją udokumentowane przypadki zatruć płynem z e-papierosów wśród dzieci oraz osób dorosłych.

Układ narządów

Skutki zdrowotne wynikające z użycia
e-papierosa

Układ oddechowy

– podrażnienie górnych i dolnych dróg oddechowych (Vardavas et al., 2012),
– zapalenie oskrzeli, kaszel, zmiany rozedmowe w płucach (Scheffler et al., 2015; Grana et al., 2014).

Układ immunologiczny

– indukcja stanu zapalnego w drogach oddechowych (Scott et al., 2018),
– zmniejszenie wydajności układu odpornościowego (Sussan et al., 2015),
– zwiększone ryzyko wystąpienia zapalenia płuc (Miyashita et al., 2018).

Ośrodkowy
układ nerwowy

– zmiany behawioralne (Grana et al., 2014),
– upośledzenie pamięci (modele zwierzęce) (Farsalinos et al., 2014),
– skurcze mięśni i drżenie mięśni (Farsalinos et al., 2014).

Pozostałe układy

– podrażnienie oczu (Grana et al., 2014),
– kontaktowe zapalenie skóry i oparzenia (Hess et al., 2017),
– nudności i wymioty (Hess et al., 2017),
– podrażnienie błony śluzowej gardła i jamy ustnej (Jensen et al., 2015).

Co więcej, badania naukowe opublikowane w 2019 r. (Caporale et al., 2019) pokazują, że nawet beznikotynowe e-papierosy mogą być szkodliwe dla zdrowia, uszkadzając śródbłonek naczyń krwionośnych.

Najnowsze doniesienia medialne (z 23 sierpnia 2019 r.) donoszą o pierwszej śmierci dorosłego pacjenta związanej z ciężką chorobą układu oddechowego. Zgon jest wiązany z użyciem e-papierosów. Amerykańskie szpitale głośno mówią o coraz większej liczbie bardzo młodych osób palących e-papierosy, które trafiają do szpitali z problemami oddechowymi. Jedynym czynnikiem wspólnym w tych przypadkach jest używanie e-liquidów.

Co zrobić, aby uchronić dzieci przed używaniem e-papierosów?

 
  • Daj dobry przykład. Jeśli palisz, nigdy nie jest za późno na rzucenie palenia.
  • Porozmawiaj ze swoim dzieckiem lub nastolatkiem o tym, dlaczego e-papierosy są dla nich szkodliwe. Nigdy nie jest za późno na pierwszy krok.
  • Poinformuj dziecko, jaki jest twój stosunek do wszystkich wyrobów tytoniowych. Wyraź zdecydowany sprzeciw dla stosowania takich produktów. Uzasadniaj, dlaczego nie są one bezpieczne.
  • Porozmawiaj z nauczycielami na temat egzekwowania zakazu palenia tytoniu na terenie szkoły oraz szkolnego programu zapobiegania paleniu tytoniu.
 
 
 

Profilaktyka przeciw wszawicy

Pierwsza pomoc

Szkoła czystych rąk

Bezpieczna droga do szkoły KOD: 5 kroków

Noś odblaski

Czynniki chroniące w profilaktyce zachowań ryzykownych u dzieci i młodzieży. 

 

Zachowania ryzykowne podejmowane przez młodzież to takie, które stanowią bezpośrednie lub w dłuższej perspektywie zagrożenie dla zdrowia. Są to miedzy innymi: palenie tytoniu, picie alkoholu, upijanie się, zażywanie innych substancji psychoaktywnych, wczesna inicjacja seksualna, przemoc rówieśnicza, zagrożenia behawioralne związane z nadmiernym korzystaniem z telefonu, graniem w gry komputerowe, hazardem, niekontrolowanym objadaniem się, czy zakupami. 

W największym skrócie: czynniki ryzyka zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia zachowań ryzykownych a czynniki chroniące zmniejszają to prawdopodobieństwo i zabezpieczają przed nimi. To cechy, sytuacje lub warunki życia, które zwiększają odporność osoby na działanie czynników ryzyka.

W literaturze istnieje kilka podziałów czynników chroniących. Dość przejrzysty wydaje się schemat pogrupowania tych czynników na cztery kategorie:

  1. Cechy indywidualne (tzw. atuty). Możemy je podzielić na dwie grupy. Predyspozycje biologiczne, czyli dobre funkcjonowanie intelektualne, uzdolnienia i stan zdrowia fizycznego oraz psychicznego. Do drugiej grupy zaliczymy te predyspozycje, które powstały na drodze edukacji, wychowania i własnych przemyśleń. Znajdą się tu wszelkie zdolności społeczne, umiejętność radzenia sobie z emocjami, ale także takie cechy jak: poczucie odpowiedzialności, spójności, czyli wierności własnym przekonaniom. Istotną rolę odgrywa tu również pozytywny obraz własnej osoby, poczucie sensu życia, optymizm i poczucie humoru.
  2. Cechy rodziny. Dla młodego człowieka bardzo ważna jest rodzina dająca mu siłę i wsparcie, zapewniająca miłość i opiekę, zaspokająca jego podstawowe potrzeby. Istotne jest również zaangażowanie rodziców w naukę i życie szkolne dziecka, wspieranie dobrych relacji z rodzeństwem i rówieśnikami. Nie możemy zapomnieć tutaj o relacjach w rodzinie, zarówno między dzieckiem a rodzicami, jak i samymi rodzicami (umiejętność rozwiązywania konfliktów, rzadko występujące kłótnie).
  3. Cechy społeczności lokalnej.Znajdzie się tutaj mieszkanie w spokojnej i bezpiecznej dzielnicy, obecność troskliwego sąsiedztwa. Najbliższe otoczenie może być też miejscem, gdzie młody człowiek będzie rozwijał swoje zainteresowania (ośrodki kultury, kluby sportowe) ale także wypełniał role społeczne, świadczył pomoc innym. W zamian zostanie doceniony i wzmocniony. Niebagatelną rolę w tej grupie czynników chroniących odgrywa szkoła – dobre relacje z nauczycielami, otrzymywanie od nich wsparcia i opieki. Ważną rzeczą jest też reagowanie na zachowania ryzykowne oraz zachęcanie uczniów do zwracania się ze swoimi problemami do nauczycieli. Szkoła to również środowisko rówieśnicze a to oznacza dbanie o pozytywne relacje miedzy uczniami, kształtowanie umiejętności społecznych. To tutaj młodzież z grup o podwyższonym ryzyku może otrzymać dodatkowe wsparcie.
  4. Cechy polityki i kultury społeczeństwa rozumiane jako dostęp do służb społecznychi ochrony zdrowia, niski poziom społecznej akceptacji przemocy i dyskryminacji, obecność kampanii społecznych i zajęć profilaktycznych.

Wiadomo nie od dziś, że dzieci i młodzież lepiej rozwijają się w warunkach im sprzyjających. Co mogą zrobić rodzice by wesprzeć swoje dziecko w rozwijaniu umiejętności „omijania zagrożeń”?

  1. Akceptuj swoje dziecko. Dzięki temu będzie budowało zaufanie do siebie i swoich możliwości. Nawet, jeśli poniesie ono porażkę, łatwiej mu będzie zmotywować się do podejmowania wysiłku i starań. Zachęcaj dziecko do wyrażania swoich uczuć i traktuj je z należytą uwagą i szacunkiem. Młody człowiek ma prawo odczuwać niepokój czy złość. Akceptuj te emocje.Powiedz: „rozumiem”, „to musiało być trudne dla ciebie”. Nazwij te uczucia: „wygląda na to, że jesteś wściekły”, „wytrąciło cię to z równowagi”. To naprawdę pomaga.
  2. Stosuj wzmacniające i korygujące informacje zwrotne. Dzięki tym informacjom dziecko poznaje swoje mocne i słabe strony. To pomaga w budowaniu właściwego obrazu samego siebie. Słabsze strony zaakceptujemy łatwiej, gdy mamy świadomość tych mocniejszych. Chwal za konkretną rzecz, za włożony wysiłek i upór. Nie oceniaj ogólnie i nie chwal za wszystko – gdy coś zrobione byle jak jest pochwalone może zniechęcić dalszej pracy. Warto podzielić się też swoim uczuciem: „jestem pod wrażeniem, jak dokładnie posprzątałeś pokój”, „jestem dumny, że pomogłaś koledze”. Jeśli natomiast czegoś nie aprobujemy, możemy zastosować ten sam schemat: „nie podoba mi się, że w twoim pokoju jest taki bałagan”, „jestem zdenerwowana, gdy spóźniasz się do domu”. Przedstawmy swe oczekiwania i jasno je wyraźmy: „zależy mi na tym, abyś pozbierał rzeczy z podłogi”, „oczekuję, że następnym razem przyjdziesz punktualnie”.
  3. Zachęcaj do samodzielności. Często rodzice rozwiązują problemy za dziecko w sytuacji,
    w której mogłoby sobie samo z nim poradzić. Pozwól mu dokonać wyboru (na miarę jego możliwości), okaż szacunek i zainteresowanie dla jego zmagań, zachęć, by skorzystało
    z cudzych doświadczeń. Wiele problemów dziecko będzie musiało samo rozwiązać lub sobie
    z nimi poradzić, np. przeżyć trudne chwile, przeżyć trudne uczucia. Rodzic może mu wtedy towarzyszyć i wspierać go poprzez uważne słuchanie, okazywanie mu zrozumienia, dawanie wsparcia.

Na stronie Ośrodka Rozwoju Edukacji można pobrać bezpłatną publikację Poradnika dla rodziców: Jak kochać i wymagać.

https://www.ore.edu.pl/2015/04/wychowanie-3/

 

Bibliografia:

Adele Faber, Elaine Mazlish: Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina, Poznań 1997.

Anna Dzielska: Zachowania ryzykowne. Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2017

AgnieszkaJaros, Rafał Jaros: Czynniki ryzyka i czynniki chroniące związane z zachowaniami problemowymi – przegląd badań przeprowadzonych w Polsce.Uniwersytet Łódzki, Instytut Nauk  Społeczno-Ekonomicznych w Łodzi

Kinga Sochocka, Karolina Van LaereJak chronić dziecko przed nałogowymi zachowaniami. Fundacja Poza Schematami.

www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/zachowania-szkodliwe-mlodziezy-i-mlodych-doroslych-czynniki-ryzyka-i-czynniki-chroniace/